Αερίτες
03 / 04 / 2012

Το σώμα μέσα στην πόλη

«Σαν άγριο ζώο που κάθεται στα πισινά του’

Η πόλη περιμένει μπροστά σας»

Yuan Chuli P’ cai, ¨Η πόλη¨ από το «Κινέζικη ποίηση»

 

Kάθε ανθρώπινο ον αποτελείται από σώμα και ψυχή. Όπου πηγαίνουμε, κουβαλάμε μαζί το σώμα μας. Δεν είμαστε αποκομμένοι από αυτό. Η πρόκληση για το σώμα είναι πώς αυτό θα συμπεριφερθεί όταν βρεθεί μαζί με άλλα, άγνωστα σώματα σε έναν κοινό χώρο, αυτόν της πόλης. Ενώ ο νούς μας μπορεί να ταξιδεύει, το σώμα βρίκεται εκεί και παρατηρείται από τα μάτια των άλλων. Σε μία σύγχρονη μεγαλούπολη, όπου κυριαρχούν η αποξένωση και ένα κλίμα εκφοβισμού, το σώμα δέχεται περιορισμούς. Διστάζει να εκφραστεί όπως εκείνο θα ήθελε, μη γνωρίζοντας τις προθέσεις του άλλου.

 

Στον ιδιωτικό χώρο, το σώμα έχει τη δυνατότητα να εκφραστεί ελεύθερα, χωρίς να δίνει λογαριασμό σε τρίτους. Στο δημόσιο χώρο όμως τα πράγματα δυσκολεύουν. Πώς ο άλλος θα δεχτεί τη δική μας εμφάνιση; Τί ζητά ο άλλος από το δικό μας σώμα;  Ο νούς λοιπόν υπαγορεύει στο σώμα να είναι πιο προσεχτικό, να έχει «τα μάτια του δεκατέσσερα». Έτσι, μέσα σε αυτό το αχανές τοπίο της μεγαλούπολης, το σώμα αλλάζει συμπεριφορά: γίνεται πιο φοβισμένο, πιο υποψιασμένο.

 

Ως μεσογειακή πόλη, η Αθήνα προσκαλεί κι αυτή τους κατοίκους της να την περπατήσουν. Εκείνοι, ως φύσει κοινωνικά όντα, θα ανταποκριθούν στο κάλεσμα. Καθώς περπατούν στο δρόμο, θα συναντήσουν κάθε λογής άνθρωπο. Το σώμα όμως θα αντιδράσει: θα αποφύγει το άλλο, άγνωστο προς αυτό σώμα, θα περάσει στο απέναντι πεζοδρόμιο, θα αλλάξει διαδρομή, θα προφυλαχτεί.

 

Όπως εύστοχα έχει επισημανθεί, το σώμα αποτελεί ταυτόχρονα ικεσία και απειλή (Βλ. Πέπη Ρηγοπούλου, «Το σώμα: Από την ικεσία στην απειλή», εκδ. Πλέθρον). Ας σκεφτούμε για παράδειγμα μία γυναίκα η οποία ζητιανεύει στο δρόμο. Από τη μία είναι ΙΚΕΣΙΑ, γιατί παρακαλεί για χρήματα. Από την άλλη, είναι ΑΠΕΙΛΗ, γιατί και η ίδια απειλείται από άλλους ανθρώπους. Το σώμα όταν βγει στο δρόμο, στην πόλη, στην κοινωνία εκτίθεται. Και εδώ είναι που τονίζεται η αντίθεση ανάμεσα στη θαλπωρή του «μέσα» και στο άβολο, ακατοίκητο «έξω».

 

Ένα σκούρο βερνίκι βάφει τους δρόμους που έχουν κιόλας αδειάσει. Το βράδυ έφθασε. Καθώς το δειλινό έπεφτε, το φως τύλιγε μ’ ένα λεπτό λινό τις ασχήμιες της πόλης, που η μέρα τις είχε ανελέητα τονίσει. Τα καταστήματα κλειστά, με τα ρολά κατεβασμένα συντελούν στο γενικότερο σκηνικό ερήμωσης. Ελάχιστοι τώρα κυκλοφορούν στους δρόμους. Η Αθήνα είναι έτοιμη να υποδεχτεί και πάλι φιγούρες ύποπτες. Μόνο που τώρα το σκοτάδι επιτείνει το φόβο. Όσοι βγαίνουν από τα θέατρα αργά τη νύχτα, ψάχνουν απεγνωσμένα για ένα ταξί, ώστε το σώμα να μην έρθει σε επαφή με άλλα πιο «επικίνδυνα» σώματα. Πριν φέξει, θα έχει υποχωρήσει ο παιδιάστικος φόβος της πόλης πως, καθώς θα κοιμάται, θα τη σβήσουν για πάντα από τους χάρτες…

 

Αυτόν τον διάλογο σώματος-πόλης, θέμα το οποίο βρίσκεται στο επίκεντρο της συζήτησης για τον σύγχρονο πολιτισμό, πραγματεύεται η ομάδα χορού «Αερίτες» της χορογράφου και θεατρολόγου Πατρίτσιας Απέργη στην παράσταση χορού «Era poVera», η οποία φιλοξενείται αυτές τις ημέρες και ως τις 8 Απριλίου στη Στέγη Γραμμάτων και Τεχνών. Όπως οι αερίτες σκαρφαλώνουν στις κολώνες της ΔΕΗ, έτσι και οι «Αερίτες» της Πατρίτσιας Απέργη επιχειρούν να κάνουν μία πτήση, εσωτερική και εξωτερική, χρησιμοποιώντας τρία είδη σύγχρονου χορού: το parkour (παράτολμα άλματα μεταξύ κτηρίων), το street dance και την capoeira. Το έργο των Αεριτών εστιάζει την προσοχή του στο πώς θα είναι ο ρυθμός της Αθήνας, αλλά και άλλων πόλεων σαν κι αυτή, στο μέλλον. Το ενδιαφέρον λοιπόν για το θεατή αυτής της παράστασης στρέφεται γύρω από τη διαφορετική, ανατρεπτική ματιά των Αεριτών, σε σχέση με το πώς το σώμα μπορεί να εκφραστεί, να κινηθεί, να αντιδράσει και τελικά να απελευθερωθεί μέσα στην πόλη.

 

 

 

 

 

 

 

Στη φωτογραφία: «Εν-αερίτης», ο άνθρωπος που σκαρφαλώνει στις κολώνες της ΔΕΗ.

 

 

Κλέαρχος Παπαγεωργίου